EAU ve AUA/ASRM kılavuzlarına göre · Antalya

Azospermi Tedavisi: Menide Sperm Yoksa Baba Olmak Mümkün mü?
Mikro-TESE ile gerçekçi bir yol.

Azospermi tedavisi, menide sperm görülmemesinin nedenine göre planlanır. Hormon eksikliğinde ilaçla, tıkanıklıkta mikrocerrahi ya da sperm alma yöntemleriyle, üretim yetersizliğinde mikro-TESE ve ICSI ile ilerlenir. 117 çalışmanın meta-analizinde üretim yetersizliğine bağlı azospermide sperm bulma oranı %47'dir (Corona 2019); tanı, babalık şansının bittiği anlamına gelmez.

Bu sayfa size hitap ediyor mu?

  • Spermiyogram raporunuzda "azospermi" ya da "sperm görülmedi" mi yazıyor?
  • Yıllardır gebelik denemenize rağmen sonuç alamıyor musunuz?
  • Daha önce TESE ya da TESA yapılıp sperm bulunamadı mı?
  • Klinefelter, Y kromozom delesyonu ya da kemoterapi öykünüz var mı?
%47
Üretim yetersizliğinde sperm bulma (21.404 erkek)
1,5 kat
Mikro-TESE, klasik TESE'ye göre (15 çalışma)
9,4 mg
Alınan doku; klasik TESE'de 720 mg
%44
Klinefelter sendromunda sperm bulma

Kaynaklar: Corona 2019, Bernie 2015, Schlegel 1999, Corona 2017.

Tanım ve Sıklık

Azospermi Nedir, Ne Kadar Sık Görülür?

Azospermi, santrifüj edilmiş en az iki semen örneğinde hiç sperm görülmemesidir. Tüm erkeklerin yaklaşık %1'inde, çocuk sahibi olamayan erkeklerin %10-15'inde saptanır (ASRM 2018). Doğru tedavi seçimi, sorunun sperm üretiminde mi yoksa taşınmasında mı olduğunu ayırt etmekle başlar; bu ayrım hormon, muayene ve genetik testlerle yapılır.

Dünya Sağlık Örgütü'nün 2021 tarihli 6. baskı semen el kitabı, azospermi tanısı için ejakülatın santrifüj edilmesini ve çökeltinin tamamının incelenmesini ister (DSÖ 2021). Santrifüjsüz bakılan tek bir örnek, sperm sayısı çok düşük olan kriptozoospermiyi gözden kaçırabilir. Örneğin nasıl verileceğini ve referans değerleri spermiyogram rehberimizde anlattık.

Tedavi açısından iki ana grup vardır: sperm üretiminin normal olduğu ama yolların tıkalı olduğu obstrüktif azospermi ve üretimin yetersiz olduğu non-obstrüktif azospermi. Temel bilgileri azospermi nedir sayfamızda ayrıntılı olarak ele aldık; bu sayfa tedavi kararına ve mikro-TESE'ye odaklanır.

Azospermi (azoospermi) Kriptozoospermi Obstrüktif Non-obstrüktif Mikro-TESE ICSI

Sayılarla Azospermi

%10-15
Çocuk sahibi olamayan erkeklerde azospermi sıklığı (ASRM 2018)
  • 6'da 1 yetişkin yaşamı boyunca infertilite yaşıyor (DSÖ 2023)
  • %20-70 infertil çiftlerde erkek faktörünün katkısı (Tournaye 2017)
  • %25 azospermide bilinen genetik nedenlerin payı (Krausz 2018)
  • %8-12 azospermik erkeklerde Y kromozom mikrodelesyonu (EAU)
  • 1,9 kat infertil erkeklerde testis kanseri riski (EAU birleşik analizi)
Sınıflandırma

Obstrüktif ve Non-Obstrüktif Azospermi Arasındaki Fark Nedir?

Obstrüktif azospermide testis sperm üretir ama sperm yollarında tıkanıklık vardır; non-obstrüktif azospermide ise üretim yetersizdir. Testis hacmi, FSH düzeyi ve muayene bulguları ayrımı çoğu hastada netleştirir (ASRM 2018). Ayrım önemlidir, çünkü tıkanıklıkta sperm elde etmek çoğunlukla mümkündür, üretim yetersizliğinde ise şans kişiye göre değişir.

Üretim normal · Yol tıkalı

Obstrüktif Azospermi

Sperm üretimi normaldir; spermi dışarı taşıyan kanallarda doğumsal ya da sonradan gelişen bir tıkanıklık vardır. Testis hacmi ve FSH genellikle normaldir. Tedavide tıkanıklığın mikrocerrahi ile açılması ya da epididim veya testisten sperm alınarak ICSI yapılması seçenekleri vardır.

  • Doğumsal vas deferens yokluğu (CBAVD)
  • Vazektomi sonrası tıkanıklık (vazektomi ve geri dönüş seçenekleri)
  • Fıtık ameliyatı gibi girişimlere bağlı kanal hasarı
  • Geçirilmiş genital enfeksiyonlar
  • Ejakülatuar kanal kistleri ve tıkanıklıkları
Üretim yetersiz · Mikro-TESE adayı

Non-Obstrüktif Azospermi

Testiste sperm üretimi tamamen ya da büyük ölçüde durmuştur. Testis hacmi çoğunlukla küçük, FSH yüksektir. Yine de testis içinde küçük üretim odakları kalabilir; mikro-TESE bu odakları mikroskop altında aramayı hedefler.

  • Hipospermatogenez: sperm bulma şansı en yüksek patern (Zhang 2024)
  • Maturasyon arresti: klasik TESE başarısızsa kurtarma şansı düşük
  • Sertoli-cell-only: şans düşük, ancak sıfır değil
  • Testis hacmi 12,5 mL üzerinde: sperm bulma %60'ın üzerinde (Corona 2019)
Karar Haritası

Azospermi Tedavisi Hangi Yolla Yapılır?

Azospermi tedavisi tek bir ameliyat değildir; yol, nedenin ne olduğuna göre seçilir. Hormon eksikliğinde önce ilaç tedavisi denenir, tıkanıklıkta sperm genellikle kolayca elde edilir, üretim yetersizliğinde mikro-TESE planlanır. Bazı genetik durumlarda ise cerrahi önerilmez ve çift, donör sperm gibi seçenekler konusunda bilgilendirilir.

1

FSH ve LH düşük

Hipogonadotropik hipogonadizm

Beyindeki hormon sinyali yetersizdir. EAU kılavuzu bu hastalarda sperm üretiminin hCG ve FSH gibi gonadotropinlerle başlatılmasını önerir; cerrahi ilk seçenek değildir (EAU).

Yol: hormon tedavisi · ayrıntılar

2

Testis hacmi ve FSH normal

Obstrüktif azospermi

Üretim sürer, yol tıkalıdır. Tıkanıklığın yerine göre mikrocerrahi onarım yapılır ya da epididimden (MESA, PESA) veya testisten (TESA, TESE) sperm alınıp ICSI'de kullanılır (ASRM 2018).

Yol: onarım ya da sperm alma · ayrıntılar

3

FSH yüksek, testis küçük

Non-obstrüktif azospermi

Genetik testler tamamlandıktan sonra mikro-TESE planlanır. AUA/ASRM kılavuzu bu grupta cerrahi sperm aramasında mikro-TESE'yi önerir (AUA/ASRM 2021); bulunan sperm taze ya da dondurularak ICSI'de kullanılır.

Yol: mikro-TESE ve ICSI · ayrıntılar

4

Y kromozomunda tam delesyon

AZFa veya AZFb tam delesyonu

Cornell serisinde bu hastaların hiçbirinde sperm bulunmadı (Hopps 2003); EAU bu grupta testiste sperm aranmamasını önerir. Çiftle donör sperm ve evlat edinme seçenekleri konuşulur.

Yol: genetik danışmanlık · ayrıntılar

Etiyoloji

Azospermiye Ne Neden Olur?

Azospermi nedenleri üç başlıkta toplanır: beyindeki hormon merkezinden kaynaklanan pretestiküler, testisin kendisinden kaynaklanan testiküler ve sperm yollarındaki tıkanıklıktan kaynaklanan posttestiküler nedenler. Azospermili erkeklerin yaklaşık dörtte birinde bilinen bir genetik neden bulunur (Krausz 2018); bu nedenle genetik testler tanının ayrılmaz parçasıdır.

Pretestiküler (Hormonal)

  • Hipogonadotropik hipogonadizm (Kallmann)
  • Hipofizer tümörler
  • Hiperprolaktinemi (prolaktinoma)
  • Anabolik steroid kullanımı
  • Cushing sendromu, ileri obezite
  • Tiroid disfonksiyonu

Testiküler (Primer)

Posttestiküler (Obstrüktif)

  • CBAVD, CFTR mutasyonu
  • Vazektomi sonrası
  • İatrojenik vas hasarı
  • Geçirilmiş genital enfeksiyonlar
  • Ejakülatuar kanal obstrüksiyonu
  • Retrograd ejakülasyon (DM, alfa-bloker)
Tanısal Değerlendirme

Azospermi Tanısı Nasıl Konur?

Azospermi tanısı tek bir semen sonucuyla konmaz. En az iki santrifüjlü semen analizi, fizik muayene, hormon paneli ve gerektiğinde genetik testler birlikte değerlendirilir. EAU kılavuzu tüm azospermik erkeklere karyotip analizi ve genetik danışmanlık önerir; bu adımlar hem tedavi yolunu hem de sperm bulma şansını belirler.

1

Öykü ve fizik muayene

İnmemiş testis, fıtık ameliyatı, ergenlik gelişimi, geçirilmiş enfeksiyonlar, kemoterapi, ilaç ve anabolik steroid kullanımı sorgulanır. Muayenede testis hacmi ölçülür, vas deferens elle kontrol edilir, varikosel ve ikincil cinsiyet özellikleri değerlendirilir.

2

Semen analizi (DSÖ 2021)

En az iki ayrı örnek incelenir ve santrifüj sonrası çökelti mutlaka değerlendirilir; aksi halde kriptozoospermi gözden kaçabilir. Semen hacminin ve pH değerinin düşük olması, ejakülatuar kanal tıkanıklığını ya da vas deferens yokluğunu düşündürür.

3

Hormon paneli

FSH, LH, total testosteron ve prolaktin temel testlerdir; gerektiğinde östradiol ve tiroid testleri eklenir. Hormon profili, obstrüktif ve non-obstrüktif ayrımında ve ilaçla tedavi edilebilecek hipogonadotropik hastaların belirlenmesinde yol gösterir.

4

Genetik testler

EAU kılavuzu tüm azospermik erkeklere karyotip analizi, sperm yoğunluğu mililitrede 1 milyon ve altında olan erkeklere Y kromozom mikrodelesyon testi önerir; mikrodelesyon azospermik erkeklerin %8-12'sinde saptanır (EAU). Vas deferens yokluğunda CFTR geni incelenir. Ayrıntılar Y mikrodelesyonları sayfamızda.

5

Görüntüleme

Skrotal ultrasonografi testis hacmini, varikoseli ve testis içi kitleleri gösterir. İnfertil erkeklerde testis kanseri riski artmıştır: Raman 2005 serisinde anormal semen analizi olan erkeklerde sıklık genel nüfusun yaklaşık 20 katı bulunmuş, EAU'nun derlediği verilerde birleşik risk 1,9 kat olarak hesaplanmıştır. Tıkanıklık şüphesinde transrektal ultrasonografi eklenir.

Non-obstrüktif azospermide cerrahi seçenek

Azospermi Tedavisinde Mikro-TESE Neden Tercih Edilir?

Mikro-TESE, testis dokusunun operasyon mikroskobu altında incelenip sperm içerme olasılığı yüksek, daha kalın ve opak kanalcıkların seçilerek alınmasıdır. 1999'da Schlegel tarafından tanımlanmıştır. AUA/ASRM 2021 kılavuzu non-obstrüktif azospermide mikro-TESE'yi önerir; EAU kılavuzu ise klasik TESE karşısında genel bir üstünlük hükmü vermez.

Daha yüksek sperm bulma oranı

İlk karşılaştırmada sperm bulma oranı klasik TESE'de %45, mikro-TESE'de %63'tü (Schlegel 1999). 15 çalışma ve 1.890 hastalık meta-analizde mikro-TESE 1,5 kat daha başarılıydı (Bernie 2015); daha geniş bir meta-analizde ise fark anlamlı bulunmadı (Corona 2019).

Çok daha az doku kaybı

Mikro-TESE'de ortalama 9,4 mg doku alınırken klasik TESE'de bu miktar 720 mg'dır (Schlegel 1999). Daha az doku kaybı, testisin hormon üreten bölümünün korunmasına yardımcı olur.

Testis ve testosteron korunur

Mikro-TESE sonrası ultrasonda kalıcı hasar bulguları klasik TESE'ye göre daha azdı. Testosteron ameliyattan sonra düşse de ortalama değer 12. ayda başlangıcın %85'ine, 18. ayda %95'ine döndü (Ramasamy 2005).

ICSI ile zamanlama

Ameliyat eşin yumurta toplama günüyle aynı güne planlanabilir ya da bulunan sperm dondurulur. Meta-analizde taze spermle canlı doğum %30, dondurulmuş spermle %20 bulundu (Corona 2019); 968 hastalık bir kohortta fark anlamlı değildi (Lan 2022).

Cerrahi Teknik

Mikro-TESE Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Mikro-TESE, genel ya da bölgesel anestezi altında yapılan, skrotumdan küçük bir kesiyle testisin açıldığı ve dokunun mikroskop altında incelendiği bir mikrocerrahidir. Alınan örnekler ameliyat sırasında embriyoloğa iletilir; sperm bulunduğunda arama sonlandırılır, bulunamazsa testisin diğer bölgelerine ve gerekirse karşı testise geçilir.

1

Hazırlık

Çift birlikte bilgilendirilir. Dışarıdan testosteron kullanılıyorsa bırakılır, çünkü sperm üretimini baskılar (AUA/ASRM 2021). Kan tetkikleri, genetik sonuçlar ve eşin tüp bebek programı birlikte planlanır.

2

Anestezi

Genel ya da spinal anestezi uygulanır. Ameliyat çoğunlukla günübirlik yapılır ve hasta aynı gün evine dönebilir.

3

Testise ulaşma

Skrotumun orta hattından yapılan küçük bir kesiyle testis dışarı alınır ve dış zarı (tunika albuginea) damarsız bir hattan geniş biçimde açılır.

4

Mikroskop altında arama

Kanalcıklar operasyon mikroskobu altında tek tek incelenir. Daha kalın ve opak görünen kanalcıkların sperm içerme olasılığı daha yüksektir (Schlegel 1999).

5

Seçici örnekleme

Seçilen kanalcıklar mikro makasla küçük parçalar halinde alınır; böylece çıkarılan doku miktarı en aza iner.

6

Embriyologla eş zamanlı inceleme

Örnekler ameliyathanede embriyoloğa iletilir ve yüksek büyütmede sperm aranır. Sperm bulunduğunda cerrahi sonlandırılır.

7

Karşı testis

Bir tarafta sperm bulunamazsa karşı testis aynı yöntemle incelenir; karar ameliyat sırasındaki bulgulara göre verilir.

8

Kapama ve iyileşme

Kanamalar mikro bipolar koterle kontrol edilir, katmanlar eriyen dikişlerle kapatılır. Birkaç gün skrotal destek ve ağrı kesici önerilir; spora ve cinsel ilişkiye dönüş zamanı kontrol muayenesinde belirlenir.

Başarı Oranları

Azospermi Tedavisinde Başarı Şansı Ne Kadar?

Başarı iki aşamada değerlendirilir: önce testiste sperm bulunması, sonra ICSI ile canlı doğum. Non-obstrüktif azospermide sperm bulma oranı ortalama %47, ICSI siklusu başına canlı doğum %24'tür (Corona 2019). Aşağıdaki oranlar ortalamadır; kişisel şansınız testis hacmi, hormon değerleri ve genetik sonuçlara göre değişir.

Non-obstrüktif azospermide sperm bulma Corona 2019, 21.404 erkek%47
Mikro-TESE ile sperm bulma (klasik TESE %45) Schlegel 1999%63
Testis hacmi 12,5 mL üzerindeyse sperm bulma Corona 2019%60+
Klinefelter sendromunda sperm bulma Corona 2017%44
ICSI siklusu başına canlı doğum Corona 2019%24
Tüm NOA hastalarında biyolojik baba olma Vloeberghs 2015, 714 hasta%13,4
Gerçekçi tablo: Belçika'da 714 non-obstrüktif azospermi hastasını izleyen çalışmada sperm bulma oranı %40,5, sperm bulunan çiftlerde altı ICSI siklusu sonunda kümülatif doğum oranı %37 idi; tüm hastalar birlikte düşünüldüğünde biyolojik baba olma oranı %13,4 olarak hesaplandı (Vloeberghs 2015). Bu rakamlar ameliyat kararından önce çiftle açıkça konuşulur.
Sperm elde etme yöntemiNeredenKimde kullanılırKanıt notu
PESAEpididim, iğneyleObstrüktifTıkanıklıkta seçeneklerden biri (ASRM 2018)
MESAEpididim, mikrocerrahiObstrüktif, özellikle CBAVDÇok sayıda sperm alınıp dondurulabilir
TESATestis, iğneyleObstrüktif; NOA'da sınırlıNOA'da klasik TESE, TESA'dan 2 kat başarılı (Bernie 2015)
Klasik TESETestis, açık biyopsiObstrüktif ve NOAGeniş meta-analizde mikro-TESE ile benzer oran (Corona 2019)
Mikro-TESETestis, mikroskop altındaNon-obstrüktif azospermiKlasik TESE'ye göre 1,5 kat (Bernie 2015); AUA/ASRM 2021 önerisi
Avantaj ve Sınırlılıklar

Mikro-TESE'nin Güçlü ve Sınırlı Yönleri Nelerdir?

Mikro-TESE, non-obstrüktif azospermide biyolojik babalık için en güçlü seçeneklerden biridir, ancak her hastada sperm bulunamaz. Gerçekçi beklenti; sperm bulma olasılığının, ICSI başarısının ve ameliyatın testis üzerindeki etkisinin önceden konuşulmasıyla oluşur. Aşağıdaki liste bu dengeyi yayımlanmış çalışmalar ve kılavuz önerileriyle, kaynaklarını belirterek özetliyor.

Güçlü yönler

  • Meta-analizde klasik TESE'ye göre 1,5 kat daha yüksek sperm bulma (Bernie 2015)
  • Klasik TESE'deki 720 mg'a karşı ortalama 9,4 mg doku (Schlegel 1999)
  • Testosteron 18. ayda başlangıcın ortalama %95'ine döner (Ramasamy 2005)
  • Klinefelter ve AZFc delesyonunda da uygulanabilir (Corona 2017, Hopps 2003)
  • Bulunan sperm dondurularak sonraki ICSI siklusları için saklanabilir
  • Önceki başarısız TESE sonrası seçilmiş hastalarda yeniden denenebilir (Zhang 2024)

Sınırlılıklar

  • Her hastada sperm bulunamaz; ortalama başarı %47 (Corona 2019)
  • AZFa veya AZFb tam delesyonunda sperm bulunmaz; EAU bu grupta TESE önermez
  • Ameliyat sonrası testosteron geçici olarak düşer (Ramasamy 2005)
  • Hematom, enfeksiyon ve testis küçülmesi gibi cerrahi riskler vardır
  • En geniş meta-analizde klasik TESE'ye üstünlük istatistiksel olarak gösterilemedi (Corona 2019)
  • Sperm bulunsa da ICSI siklusu başına canlı doğum yaklaşık %24'tür
Özel Hasta Grupları

Klinefelter, AZF Delesyonu ve Kanser Sonrası Ne Yapılır?

Genetik nedenler ve kanser tedavisi sonrası gelişen azospermi ayrı bir danışmanlık gerektirir. Bu gruplarda sperm bulma şansı, çocuğa geçebilecek genetik özellikler ve tedavi zamanlaması birlikte değerlendirilir. Önceki bir ameliyatta sperm bulunamamış olması da yeni bir girişimi kendiliğinden dışlamaz; karar patoloji ve hormon sonuçlarına göre verilir.

Klinefelter sendromu (47,XXY)

Meta-analizde sperm bulma oranı %44, ICSI siklusu başına gebelik ve canlı doğum %43 bulundu; yaş, testis hacmi ve hormon düzeyleri sonucu öngörmedi (Corona 2017). Ameliyat öncesi hormon tedavisinin yararı kanıtlanmış değildir. Ayrıntılar Klinefelter sayfamızda.

Y kromozom mikrodelesyonu

AZFa ya da AZFb tam delesyonunda sperm bulunmaz. AZFc delesyonunda Hopps 2003 serisinde erkeklerin %56'sında sperm bulundu (Hopps 2003); b2/b4 delesyonunda oran %64,5, kullanılabilir sperm oranı ise %43,5'ti (Xia 2025). Delesyon erkek çocuklara geçer.

Kanser tedavisi sonrası

EAU kılavuzu kemoterapi, radyoterapi ya da retroperitoneal cerrahi öncesinde tüm erkeklere sperm dondurma önerir (EAU). Tedavi sonrası azospermi gelişmişse spermin kendiliğinden geri dönüp dönmediği izlenir; dönmezse mikro-TESE değerlendirilir.

Önceki TESE başarısız

İkinci (kurtarma) mikro-TESE seçilmiş hastalarda denenebilir. Meta-analizde genç yaş, düşük FSH ve hipospermatogenez başarıyı artırırken Sertoli-cell-only paterni azalttı (Zhang 2024). Ayrıntılar: kurtarma tedavisi, sperm bulunmazsa ne olur.

Sık Sorulan Sorular

Azospermi Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aşağıda muayenede en sık duyduğumuz soruları kılavuz önerileri ve yayımlanmış çalışmalara dayanarak yanıtladık. Verilen oranlar geniş hasta gruplarının ortalama değerleridir ve sizin durumunuzu tek başına belirlemez. Kendi tahlil sonuçlarınızla kişisel değerlendirme için WhatsApp üzerinden yazabilir ya da kliniğimizden randevu alabilirsiniz.

Azospermi, santrifüj edilmiş en az iki semen örneğinde hiç sperm görülmemesidir ve çocuk sahibi olamayan erkeklerin %10-15'inde saptanır (ASRM 2018). Kalıcı kısırlık anlamına gelmez. Hormon eksikliği ilaçla, tıkanıklık cerrahiyle çözülebilir; üretim yetersizliğinde ise mikro-TESE ile testiste sperm aranır ve bulunan sperm ICSI ile kullanılır.
Yöntem nedene göre seçilir. FSH ve LH düşükse gonadotropin tedavisiyle sperm üretimi başlatılabilir (EAU). Tıkanıklıkta mikrocerrahi onarım ya da epididim veya testisten sperm alma uygulanır. Non-obstrüktif azospermide genetik testlerden sonra mikro-TESE yapılır. AZFa veya AZFb tam delesyonunda ise cerrahi önerilmez.
117 çalışma ve 21.404 erkeği kapsayan meta-analizde non-obstrüktif azospermide sperm bulma oranı %47'dir; testis hacmi 12,5 mL'nin üzerinde olanlarda oran %60'ı geçer (Corona 2019). Klinefelter sendromunda oran %44'tür (Corona 2017). Kişisel şans, hormon değerleri, genetik sonuçlar ve varsa önceki biyopsi bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
Mikro-TESE'de ortalama 9,4 mg doku alınır; klasik TESE'de bu miktar 720 mg'dır (Schlegel 1999). Ramasamy 2005 çalışmasında testosteron ameliyat sonrası geçici olarak düştü ve ortalama değer 18. ayda başlangıcın %95'ine döndü (Ramasamy 2005). Hematom ve enfeksiyon gibi cerrahi riskler nadir de olsa vardır ve kontrollerle izlenir.
Evet, bulunabilir. Klinefelter sendromlu erkekleri inceleyen meta-analizde sperm bulma oranı %44, ICSI siklusu başına canlı doğum %43'tür; yaş, testis hacmi ya da hormon düzeyleri sonucu öngörmemiştir (Corona 2017). Ameliyat öncesi hormon tedavisinin yararı ise kanıtlanmış değildir; karar her hastada ayrı verilir.
Delesyonun yerine bağlıdır. AZFa veya AZFb bölgesinin tam delesyonunda testiste sperm bulunmaz ve EAU kılavuzu bu hastalarda TESE yapılmamasını önerir. AZFc delesyonunda Hopps 2003 serisinde erkeklerin %56'sında sperm bulundu (Hopps 2003). Delesyon erkek çocuklara geçeceği için ICSI öncesinde genetik danışmanlık önerilir.
Seçilmiş hastalarda denenebilir. Kurtarma amaçlı mikro-TESE'yi inceleyen meta-analizde genç yaş, düşük FSH ve LH ile hipospermatogenez histolojisi başarı şansını artırırken Sertoli-cell-only paterni azalttı (Zhang 2024). Bu nedenle önceki ameliyatın patoloji raporu ve hormon sonuçları, yeni kararın en önemli belgeleridir; bu belgeler olmadan tekrar ameliyat önermiyoruz.
Kanıtlar sınırlıdır. 2022 tarihli meta-analizde hormon tedavisi sperm bulma olasılığını artırmış görünse de bu etki yalnızca gonadotropin düzeyi normal olan erkeklerde anlamlıydı ve yazarlar rutin kullanımı önermedi (Tharakan 2022). Hipogonadotropik hipogonadizmde ise durum farklıdır; burada hormon tedavisi ana tedavidir ve çoğu hastada cerrahiden önce denenir.
Nedene bağlıdır. Hipogonadotropik hipogonadizmde hormon tedavisiyle meniye sperm gelebilir, tıkanıklık onarıldığında da doğal gebelik mümkün olabilir (EAU). Non-obstrüktif azospermide ise gebelik genellikle mikro-TESE ile elde edilen spermle ICSI gerektirir. Hangi durumda doğal gebeliğin mümkün olabileceğini doğal yolla gebelik yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
UZ Clinic'te ilk görüşmede önceki semen, hormon, genetik ve varsa patoloji sonuçlarınızı birlikte inceliyor, muayene sonrası tedavi yolunu belirliyoruz. Mikro-TESE gerekiyorsa eşinizin tüp bebek merkeziyle ameliyat gününü koordine ediyoruz. Randevu ve belge değerlendirmesi için 0505 525 24 22 numaralı WhatsApp hattına yazabilirsiniz.
Hekim

Tedaviyi Planlayan Hekim

Azospermi değerlendirmesi ve mikro-TESE planlaması, üroloji uzmanı Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir tarafından yapılır. Tanı basamakları, genetik danışmanlık yönlendirmesi ve ameliyat günü, eşinizin tüp bebek merkezi ve embriyoloji ekibiyle birlikte planlanır; böylece bulunan sperm aynı gün ya da dondurularak kullanılabilir.

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı, UZ Clinic Antalya
Üroloji Uzmanı

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden 2000 yılında mezun oldum, üroloji uzmanlığımı 2005'te yine Ege Üniversitesi'nde tamamladım. 2006'dan bu yana Türk Üroloji Derneği Yeterlilik Board Sertifikası sahibiyim. 2017'de kurduğum UZ Clinic'te erkek infertilitesi, azospermi ve erkek cinsel sağlığı alanlarında çalışıyorum. Akademik kimliğim ORCID kaydım üzerinden, eğitim ve deneyimim özgeçmiş sayfamda doğrulanabilir.

Erkek İnfertilitesi Azospermi Mikro-TESE Varikosel Hipogonadizm Erkek Cinsel Sağlığı

Azospermi Yolculuğunuzda
Yalnız Değilsiniz

Önceki tahlil sonuçlarınızla kişisel şans değerlendirmesi, mikro-TESE planlaması ve eşinizin tüp bebek süreciyle koordinasyon için UZ Clinic'e WhatsApp üzerinden yazabilir ya da kliniği arayabilirsiniz.

Tıbbi uyarı: Bu sayfa T.C. Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine uygun olarak toplumu bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Oranlar yayımlanmış çalışmaların ortalamalarıdır ve kişisel sonucu öngörmez. Tıbbi içeriği hazırlayan ve gözden geçiren: Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı. Son gözden geçirme tarihi: 28 Eylül 2026.

Kaynaklar

  1. Schlegel PN. Testicular sperm extraction: microdissection improves sperm yield with minimal tissue excision. Hum Reprod. 1999;14(1):131-135.
  2. Bernie AM, Mata DA, Ramasamy R, Schlegel PN. Comparison of microdissection testicular sperm extraction, conventional testicular sperm extraction, and testicular sperm aspiration for nonobstructive azoospermia: a systematic review and meta-analysis. Fertil Steril. 2015;104(5):1099-1103.
  3. Corona G, Minhas S, Giwercman A, et al. Sperm recovery and ICSI outcomes in men with non-obstructive azoospermia: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update. 2019;25(6):733-757.
  4. Corona G, Pizzocaro A, Lanfranco F, et al. Sperm recovery and ICSI outcomes in Klinefelter syndrome: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update. 2017;23(3):265-275.
  5. Ramasamy R, Yagan N, Schlegel PN. Structural and functional changes to the testis after conventional versus microdissection testicular sperm extraction. Urology. 2005;65(6):1190-1194.
  6. Vloeberghs V, Verheyen G, Haentjens P, et al. How successful is TESE-ICSI in couples with non-obstructive azoospermia? Hum Reprod. 2015;30(8):1790-1796.
  7. Tharakan T, Corona G, Foran D, et al. Does hormonal therapy improve sperm retrieval rates in men with non-obstructive azoospermia: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update. 2022;28(5):609-628.
  8. Hopps CV, Mielnik A, Goldstein M, et al. Detection of sperm in men with Y chromosome microdeletions of the AZFa, AZFb and AZFc regions. Hum Reprod. 2003;18(8):1660-1665.
  9. Xia Y, Feng K, Qu X, et al. Impact of AZFc deletion subtypes on sperm retrieval rates via micro-TESE and ICSI outcomes in non-obstructive azoospermia patients. Sci Rep. 2025;15(1):22148.
  10. Zhang F, Dai M, Yang X, et al. Predictors of successful salvage microdissection testicular sperm extraction (mTESE) after failed initial TESE in patients with non-obstructive azoospermia: a systematic review and meta-analysis. Andrology. 2024;12(1):30-44.
  11. Lan Y, Zheng H, Fu X, et al. Clinical outcomes and live birth rate resulted from microdissection testicular sperm extraction with ICSI-IVF in non-obstructive azoospermia: a single-center cohort study. Front Endocrinol. 2022;13:893679.
  12. Raman JD, Nobert CF, Goldstein M. Increased incidence of testicular cancer in men presenting with infertility and abnormal semen analysis. J Urol. 2005;174(5):1819-1822.
  13. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Evaluation of the azoospermic male: a committee opinion. Fertil Steril. 2018;109(5):777-782.
  14. Schlegel PN, Sigman M, Collura B, et al. Diagnosis and treatment of infertility in men: AUA/ASRM guideline part II. J Urol. 2021;205(1):44-51.
  15. European Association of Urology. EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health: Male Infertility. uroweb.org, çevrimiçi sürüm.
  16. Krausz C, Riera-Escamilla A. Genetics of male infertility. Nat Rev Urol. 2018;15(6):369-384.
  17. Tournaye H, Krausz C, Oates RD. Novel concepts in the aetiology of male reproductive impairment. Lancet Diabetes Endocrinol. 2017;5(7):544-553.
  18. Esteves SC. Clinical management of infertile men with nonobstructive azoospermia. Asian J Androl. 2015;17(3):459-470.
  19. World Health Organization. WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6th edition. Geneva: WHO; 2021.
  20. World Health Organization. 1 in 6 people globally affected by infertility. WHO haber bülteni, 4 Nisan 2023.